ಸಿತಲಾ ಸಪ್ತಮಿ

ಈ ಲೇಖನ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ

ಈ ಹೆಸರು ಕೇಳಿರುವಿರಾ? ಇದೊಂದು ಉತ್ಸವದ ದಿನ ಎಂದರೆ ಅಚ್ಚರಿಯಾ? ಈ ಆಚರಣೆಯು ಗುಜರಾತ ಮತ್ತು ಸಿಂಧ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆಯಂತೆ.

ನಿನ್ನೆಯ ದಿನ ಸಂಜೆ ೪ ಘಂಟೆಗೇ ನಮ್ಮಲ್ಲಿಯ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಶಹಾ ಬೇಗ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು ಎಂದು ನನ್ನ ಅನುಮತಿ ಕೇಳಿದ. ಅಲ್ಲಪ್ಪ, ಇವತ್ತು ಶುಕ್ರವಾರ – ನಾಳೆ ನಾಡದ್ದು ರಜೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಇಂದೇ ಮುಗಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆ ಬೇಗ ಹೋಗಲು ಇವತ್ಯಾವ ಹಬ್ಬವಿದೆ. ಗೋಕುಲಾಷ್ಟಮಿ ನಾಡದ್ದು ಎಂದೆ. ಅದಕ್ಕವನು, ನಹಿಂ ಸಾಬ್, ಕಲ್ ಸಿತಲಾ ಸಪ್ತಮಿ, ಘರ್ ಮೆ ಚೂಲ್ಹಾ ನಹೀಂ ಜಲಾನ ಹೈ. ಕಲ್ ಕಾ ಖಾನಾ ಆಜ್ ಹೀ ಪಕಾನೇಕ ಹೈ – ಉಸ್ ಲಿಯೆ ಜಲ್ದಿ ಘರ್ ಜಾಕೆ ಮೈ ಮದದ್ ಕರನಾ ಹೈ, ಎಂದಿದ್ದ (ಇಲ್ಲ ಸಾಹೇಬ್ರ, ನಾಳೆ ಸಿತಲಾ ಸಪ್ತಮೀ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಲೆ ಹಚ್ಚುವಂತಿಲ್ಲ, ನಾಳೆಯ ಊಟದ ತಯಾರಿ ಇಂದೇ ಮಾಡಬೇಕು – ಆದ್ದರಿಂದ ಬೇಗ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಸಹಾಯಿಸಬೇಕು). ಇದ್ಯಾವುದಪ್ಪ, ನಾನು ಕೇಳಿರದ ಹೊಸ ಹಬ್ಬ ಎಂದು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಲು ಅವನಿಗೆ ಕೇಳಿದೆ. ಅದಕ್ಕವನು, ನನಗೆ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಹಿಂದೆ ಸಿಡುಬು ರೋಗ ತಗುಲಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಸಿತಲಾದೇವಿ ಅರ್ಥಾತ್ ಮಾರಮ್ಮನನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವ್ರತವಿದು ಎಂದು ಬೇಗ ಹೊರಟು ಹೋದ. ಹೋದವನು ಸುಮ್ಮನೆ ಹೋದನಾ! ನನ್ನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿತಲಾದೇವಿಯ ಹುಳ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದ. ಸಂಜೆ ಮನೆಗೆ ಬರುವವರೆವಿಗೂ ನನ್ನ ಎಲ್ಲ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನೂ (ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದಿರುವವರು) ಕೇಳಿ, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ. ಅದು ಹೀಗಿದೆ:

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾ ಪೂರ್ವದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜನಗಳು ಸಿಡುಬು ರೋಗ ತಗುಲಿ ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಲ್ಲೆವು. ಅದಕ್ಕೆ ಲಸಿಕೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವರೆವಿಗೂ, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಮೂಢ ನಂಬಿಕೆ ಇರುವ ಜನಗಳು, ಅದು ಮಾರಿಯ ಕೋಪ ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ ತಗುಲಿದವರನ್ನು ಊರಿನಿಂದ ಹೊರಗೆ ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಮಾರಿಯ ದೇಗುಲವನ್ನು ಊರ ಹೊರಗೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಈಕೆಯನ್ನು ಗ್ರಾಮದೇವತೆಯೆಂದೂ ಆರಾಧಿಸುವರು. ಮರಗಳ ಕೆಳಗೆ ಅಥವಾ ಸ್ಮಶಾನದ ಹತ್ತಿರ ಈ ದೇಗುಲವನ್ನು ಕಾಣುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಗುಜರಾತ ಮತ್ತು ಸಿಂಧ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆ ಹೆಚ್ಚು. ಈ ಮಾರಮ್ಮ ದೇವಿಯನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಂಡು, ರೋಗ ನಿವಾರಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಸಪ್ತಮಿಯಂದು ಸಿತಲಾ ಸಪ್ತಮೀ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಸಿತಲಾ ಶೀತಲಾ ದೇವಿ ಎಂದರೆ ತಂಪಾಗಿರಿಸುವ ದೇವತೆ ಎಂದರ್ಥ. ಬಂಗಾಲ ಅಸ್ಸಾಮ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ಶೀತಲದೇವಿಯೆಂದೂ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಗುಜರಾತ ಸಿಂಧ ಪ್ರಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸಿತಲೆಯೆಂದೂ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮಾರಮ್ಮನೆಂದೂ ಆರಾಧಿಸುವ ಶಕ್ತಿದೇವತೆ ಇವಳು. ಜನಗಳ ನಂಬಿಕೆಯಂತೆ ಈ ದೇವಿಯು ವಿಧವೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿರುವ ತಾಯಂದಿರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅವರ ಮನದಿಂಗಿತವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪೂರೈಸುವಳಂತೆ. ಈಕೆಯ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಕಲ್ಲಿನ ರೂಪದಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಬೇವಿನ ವೃಕ್ಷದ ರೂಪದಲ್ಲೂ ಆರಾಧಿಸುವರು. ಬೇವು ತನುವನ್ನು ತಂಪಾಗಿರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಇಂದಿನ ವಿಶೇಷತೆ ಏನೆಂದರೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉರಿ ಹಚ್ಚಬಾರದು, ಅಡುಗೆ ಮಾಡಬಾರದು, ಬಿಸಿ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಬಾರದು. ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಎಂದರೆ ಷಷ್ಠಿಯಂದು ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿ, ಸಪ್ತಮಿಯಂದು ಅದನ್ನೇ ಸೇವಿಸಬೇಕು. ತಣ್ಣನೆಯ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ತನುವೂ ತಣ್ಣಗಿರುವುದು, ಬಿಸಿ ಏರುವ ಜ್ವರವೂ ಕಡಿಮೆ ಆಗುವುದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ.

ಕತ್ತೆಯು ಸಿತಲಾ ದೇವಿಯ ವಾಹನವಂತೆ. ಆ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಯಿಂದ ಕುರುಡರಿಗೆ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ, ಅಂಗವೈಕಲ್ಯರಿಗೆ ಸುಂದರ ದೇಹವನ್ನೂ, ಬಡವರಿಗೆ ಸಿರಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ಮತ್ತು ಬಂಜೆಗೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸುವಳೆಂದು ನಂಬುವರು. ಈ ದೇವಿಗೆ ಕೋಳಿ, ಕುರಿಯ ರಕ್ತವನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಕೆಂಪು ಸೀರೆಯನ್ನುಟ್ಟು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಪೊರಕೆಯನ್ನೂ, ಬೀಸಣಿಕೆಯನ್ನೂ, ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನೂ ಮತ್ತು ಕಪಾಲವನ್ನೂ ಹಿಡಿದಿರುವ ಚಿತ್ರದಂತೆ ರೂಪಿಸುವರು. ಈ ದೇವತೆಯ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಹೀಗಿದೆ.

ಸಿಡುಬಿನ ಪಿಡುಗು ಈಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಸಿತಲಾ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆ ಮಾತ್ರ ಕಡಿಮೆ ಆಗಿಲ್ಲ. ವಿವಿಧ ಭಾಷೆ, ಜೀವನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯಾರು ಜನಗಳನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೇವತೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಇರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದೇ ಅಲ್ಲವೇ?

Advertisements

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಎಂದಿತ್ತು ಎಂದಿದೆ?

ನನ್ನ ಈ ಚಿಂತನೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ

ಹಿಂದೊಬ್ಬನಿದ್ದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ – ನೂರಾರು ಸಾಮಂತ ರಾಜರುಗಳು
ಇಂದಿಹರು ನೂರಾರು ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು – ಸಹಸ್ರಾರು ಸಾಮಂತರು
ಇವ ಆಳಿದರೇನು ಅವ ಆಳಿದರೇನು
ಅಳುವುದು ನಮ್ಮದೇ ಕರ್ಮ
ನಾವೆಂದೂ ಯಾರನೂ ಆಳೆವು
ಎಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮಂತೆಂದು ತಿಳಿವೆವು
ಎಲ್ಲ ಕಾಲಕೂ ಅಳುತ್ತಲೇ ಇರುವೆವು

ತೋಚಿದಂತೆ ಇರಲು ಆಗುವುದುಂಟೇ?
ಮುಕ್ತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಎಂದರೇನು?
ಅದೆಂದಿತ್ತು? ಎಂದು ಇದೆ – ಇರುವುದು?

ಕೈ ಕಾಲು ಕಟ್ಟಿ ಸದೆಬಡಿವುದು ಅಂದೂ ಇತ್ತು
ಇಂದಿಗೂ ಇದೆ
ಅನ್ನದಾತನ ಎದುರಿಗೆ
ದನಿ ಎತ್ತರಿಸುವುದುಂಟೇ?
ದನಿ ಎತ್ತರಿಸಿವುದುಂಟೇ!
ಎತ್ತರಿಸಿದವ ತತ್ತರಿಸಿದೇ ಇರುವುದುಂಟೇ?

ಮನ ಬಂದಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೇ?
ಚೌಕಟ್ಟಿನಲೇ ನಡೆದಾಡುವುದು ಮುಕ್ತವೇ?
ಎಂದಿತ್ತು ನಮಗನ್ನಿಸುವುದ ಮಾಡುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ
ಮನ ಬಂದಂತೆ ಮಾಡಲು ಬಿಡುವುದೇ ಸಮಾಜ
ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೂ
ಸಮಾಜವ ತೊರೆದರೂ
ಇರಬಹುದೇ ಜೀವಿತವೆಲ್ಲವೂ?

ಮನದ ಚಿಂತನೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಸಿವುದುಂಟೇ?
ಅದು ಅಂದೂ ಇತ್ತು
ಇಂದೂ ಇಹುದು
ನಾಳೆಯೂ ಇರಬಹುದು
ಅದೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೇ?
ಹಾಗಿದ್ದರದನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆದೆವೇ?

जय हिन्द की सेना

this song is from film kabuliwala (1956) – written by gulzaar

ऎ मेरे वतन के लोगों
तुम खूब लगा लॊ नारा
ये शुभ दिन है हम सब का
लहरा लो तिरंगा प्यारा
पर मत भूलॊ सीमा पर
वीरों ने है प्राण गंवाए
कुछ याद उन्हे भी कर लो
जो लौट के घर न आये


ऎ मेरे वतन के लोगों
झरा आँख में भर लो पानी
जो शहीद हुए हैं उनकी
झरा याद करो कुरबानी


जब घायल हुआ हिमालय
खतरे में पडी आझादी
जब तक थी साँस लडे वो
फिर अपनी लाश बिछा दी
संगीन पे डर कर माता
सो गये अमर बलिदानी
जो शहीद हुए हैं उनकी
झरा याद करो कुरबानी


जब देश में थी दिवाली
वो खेल रहे थॆ होली
जब हम बैठे थे घरों में
वो झेल रहे थे गोली
थे धन्य जवान वो अपने
थि धन्य वो उनकी जवानी
जो शहीद हुए हैं उनकी
झरा याद करो कुरबानी


कोई सिख कोई जाट मराठा
कोई गूरखा कोई मदरासी
सरकद पे मरनेवाला
हर वीर था भारतवासी
जो खून गिरा पर्वत पर
वो खून था हिन्दुस्थानी
जो शहीद हुए हैं उनकी
झरा याद करो कुरबानी


थी खून से लट-पट काया
फिर भी बन्दूक उठाके
दस-दस को एक ने मारा
फिर गिर गये होश गँवा के
जब अंत समय आया तो
कह गये के अब मरते हैं
खुश रहना देश के प्यारों
अब हम तो सफर करते हैं
क्या लोग थे वो दीवाने
क्या लोत थे वो अभिमानी
जो शहीद हुए हैं उनकी
झरा याद करो कुरबानी


तुम भूल न जाऒ उनको
इस लिये कही ये कहानी
जो शहीद हुए हैं उनकी
झरा याद करो कुरबानी


जय हिन्द की सेना जय हिन्द की सेना
जय हिन्द जय हिन्द जय हिन्द


ऎ मेरे वतन के लोगों

ಮ್ಯಾಥೆರಾನ್‍ನಲ್ಲೊಂದು ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಓಟ

ಬಹಳ ದಿನಗಳಿಂದ ಮುಂಬಯಿ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಜೀವನ ಮರೆತು ಹೊರಗೆಲ್ಲೂ ಹೋಗಿಲ್ಲ, ಹೋಗಿ ಬರೋಣ ಎಂದು ಮಗಳ ದುಂಬಾಲಿಗೆ ನಾನು ಬಲಿ ಬೀಳಲೇ ಬೇಕಾಯ್ತು. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಹೊರಟು ಸಂಜೆಯೊಳಗೆ ಮನೆಗೆ ವಾಪಸ್ಸಾಗುವಂತಹ, ಮನಸ್ಸು ನಿರ್ಮಲಗೊಳಿಸುವಂತಹ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮುದಕೊಡುವಂತಹ ಸ್ಥಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲವೆಂದೇ ಇಲ್ಲಿಯವರೆವಿಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಗೆಳೆಯ ದೇಶಪಾಂಡೆಯ ಹತ್ತಿರ ಹೇಳಿಕೊಂಡಾಗ ಅವನು ಸೂಚಿಸಿದ ಸ್ಥಳ ಎಂದರೆ ಮ್ಯಾಥೆರಾನ್. ಮುಂಬಯಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೦೦ ಕಿಲೋಮೀಟರುಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ, ಕಾರು ಅಥವಾ ಲೋಕಲ್ ಟ್ರೈನ್‍ಗಳ ಮೂಲಕ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪುವಂತಹ, ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಹಾಳಾಗಿರದ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜನರು ಬಾರದೇ ಇರುವ ಸ್ಥಳವೆಂದರೆ ಇದೇ! ಮ್ಯಾಥೆರಾನ್ ಎಂಬುದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ೮೦೦ ಮೀಟರು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಗುಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶ. ಇನ್ನು ಮೇಲೆ ಇಲ್ಲಿಗೂ ಜನಗಳು ಲಗ್ಗೆ ಹಾಕಬಹುದು, ಇದೂ ಇತರೆಯ ಸ್ಥಳಗಳ ತರಹ ತನ್ನ ನೈಜತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಆ ದಿನಗಳೇನೂ ದೂರವಿಲ್ಲ ಎಂದೆನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಲೋಕಲ್ ಟ್ರೈನಿನಲ್ಲಿ ಹೋದರೆ, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ರೈಲ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ (ಪುಣೆ ಹಾದಿ) ನೇರಲ್ ಎಂಬ ಸ್ಟೇಷನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಇಳಿಯಬೇಕು. ಮುಂಬಯಿಯ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಟರ್ಮಿನಸ್‍ನಿಂದ ಇದು ೮೩ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ನ್ಯಾರೋ ಗೇಜ್ ಟ್ರೈನಿನಲ್ಲಿ (ಪುಟಾಣಿ ರೈಲುಗಾಡಿ – ಟಾಯ್ ಟ್ರೈನ್) ೨೧ ಕಿಲೋಮೀಟರಿನಷ್ಟು ದೂರದ ಬೆಟ್ಟದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹೋದರೆ, ಮ್ಯಾಥೆರಾನ್ ತಲುಪಬಹುದು. ಆದರೆ ನೇರಲ್‍ನಿಂದ ಮ್ಯಾಥೆರಾನಿಗೆ ಟಾಯ್ ಟ್ರೈನ್ ಇರುವುದೇ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ – ಅದರ ಮುಖೇನ ಮ್ಯಾಥೆರಾನಿಗೆ ಹೋಗುವುದಾದರೆ, ಬೆಳಗ್ಗೆ ಹೊರಟು, ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಸುತ್ತಾಡಿ, ಸಂಜೆಯೊಳಗೆ ವಾಪಸ್ಸಾಗುವುದು ದುಸ್ತರ. ಅಲ್ಲಿರುವ ಹಾಲಿಡೇ ಹೋಮ್ ಅಥವಾ ಹೊಟೆಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವಂತಿದ್ದರೆ ಸುತ್ತಾಡಿ ಬರಬಹುದು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಹೋದರೆ ಎರಡು ಘಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿಯಿಂದ ಮ್ಯಾಥೆರಾನ್ ತಲುಪಬಹುದು. ಮತ್ತೆ ಸಂಜೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟು ಮುಂಬಯಿಗೆ ವಾಪಸ್ಸಾಗಬಹುದು.

ಇದೊಂದು ಕಡಿದಾದ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶ. ಚಾಲಕ ಕಾರನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮಧ್ಯೆ ಒಮ್ಮೆ ಕಾರು ನಿಂತು ಹೋಯಿತು. ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿದ್ರೆ ಪ್ರಪಾತ. ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಾದರೂ ಪ್ರಪಾತದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿ ಹೋಗಬಹುದು. ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದರೆ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ನನ್ನ ಕಳವಳವನ್ನು ಚಾಲಕನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಸುಮ್ಮನೆ ನಕ್ಕುಬಿಟ್ಟ. ನಿಮಗಾದರೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಯೋ ಎರಡು ಬಾರಿಯೋ ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ. ಹೊಟ್ಟೆ ಪಾಡಿಗೆ ನಾವು ದಿನಂಪ್ರತಿ ಬರುತ್ತಿರಬೇಕಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಪಾಡೇನು ಸಾರ್? ಏನೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ದೇವರಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನನ್ನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಿಸಿದ. ಆತನು ಮುಸಲ್ಮಾನ ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥನು. ಆದರೇನಂತೆ, ಅವನಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ರಕ್ತ, ನನ್ನಲಿ ಹರಿಯುವ ರಕ್ತ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಅಲ್ವೇ? ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆಯೇ? ಅವನೂ ಮಾಡುವುದೆಲ್ಲವೂ ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗಾಗಿ, ತನ್ನನ್ನು ನಂಬಿದವರನ್ನು ಬದುಕುಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ. ಆತನಲಿರುವ ಆತ್ಮವೂ ಒಂದೇ ನನ್ನಲಿರುವ ಆತ್ಮವೂ ಒಂದೇ. ಆತನನ್ನು ನಂಬಿ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಆತನಲ್ಲಿ ಒತ್ತೆಯಾಗಿಟ್ಟು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ನಂಬಿದವರನ್ನು ಕೈ ಬಿಡದೇ ರಕ್ಷಿಪನೇ ದೇವನು. ಬೆಳಗ್ಗೆ ೮ ಘಂಟೆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಹೊರಟವರು, ೧೦ ಘಂಟೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ತಲುಪಿದ್ದೆವು. ಕಾರು, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲೆಂದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗೂ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ದೊರೆಯುವ ಕುದುರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕು. ಮುಂದಿರುವುದೆಲ್ಲವೂ ಕಾಡು, ಮಧ್ಯೆ ಮಧ್ಯೆ ಕಾಣಬರುವ ಹೊಟೆಲ್ಲುಗಳು, ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡದ ಇಕ್ಕೆಲವನ್ನು ನೋಡಲೆಂದು ಇರುವ ಪಾಯಿಂಟುಗಳು.

ಅಲ್ಲಿ ನೋಡುವಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಇಂತಿವೆ:

ಸನ್‍ರೈಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್
ಮೌಂಟ್ ಬ್ಯಾರಿ
ದಸ್ತೂರಿ ನಾಕಾ (ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್)
ಗರ್ಬೂಟ್ ಪಾಯಿಂಟ್
ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ ಪಾಯಿಂಟ್
ರೈಲ್ವೇ ಸ್ಟೇಷನ್ (ನ್ಯಾರೋ ಗೇಜ್)
ಖಂಡಾಲಾ ಪಾಯಿಂಟ್
ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪಾಯಿಂಟ್
ಚೌಕ್ ಪಾಯಿಂಟ್
ಒನ್ ಟ್ರೀ ಹಿಲ್
ಚಾರ್‍ಲೆಟ್ ಲೇಕ್
ಎಕೋ ಪಾಯಿಂಟ್
ಲೂಸಾ ಪಾಯಿಂಟ್
ಪೇಮಾಸ್ಟರ್ ಪಾರ್ಕ್
ಮಂಕಿ ಪಾಯಿಂಟ್
ಸನ್‍ಸೆಟ್ ಪಾಯಿಂಟ್
ಹಾರ್ಟ್ ಪಾಯಿಂಟ್
ಬಾಜಾರ್ – ಇವೆಲ್ಲವುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿದರೇ ಸವಿ. ಪದಗಳಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಹೋದರೆ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಎಡವುವ ಸಂದರ್ಭವಿದೆ, ಅಲ್ಲದೇ ಆ ದೃಶ್ಯಗಳು ನೀಡುವ ಮುದ, ಕೌತುಕಗಳ ಗುಣ ಗೌಣವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆದರೂ ಒಂದೆರಡು ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಬೈಗಿನ ದಿಗಂತದಲ್ಲಿ ತಂಪಾದ ಸೂರ್ಯೋದಯ ಅನುಭವಿಸಿದಂತೆಯೇ ಸಂಜೆಯ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವೂ ಅನುಭವ ಆಗುವುದು. ಕಲುಷಿತವಲ್ಲದ ಮನದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮಾರುವ ಕಲುಷಿತವಲ್ಲದ ಸೊಗಸಾದ ತರಕಾರಿಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವಂತೆ, ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ತಿಳಿನೀರಿನ ಸೊಬಗನ್ನು ರುಚಿಸಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿ ದೊರೆಯದ ಕೆಲವು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮುಂಬಯಿ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಊರುಗಳಿಂದ ತರಿಸಿಕೊಂಡು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ದರಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವರು. ಇಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ದೊರಕುವ ವಸ್ತುವೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ತಯಾರಿಸಿ ವಿದೇಶಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಮಿಠಾಯಿ ಅರ್ಥಾತ್ ಚಿಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ತರಕಾರಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಮ್ಮ ನೆಲವನ್ನು ಸೂರೆಗೊಂಡರೆಂಬುದು, ಅಲ್ಲಿ ಅಬ್ಬೆಪಾರಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಬೃಹತ್ ಕಟ್ಟಡಗಳೂ, ಮತ್ತೆ ಈಗ ಹೊಟೆಲ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತ ಕಟ್ಟಡಗಳೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುವು.

ಎಷ್ಟೇ ಆಗಲಿ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಾದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಬಾಯಿಗೆ ಬಂದದ್ದೇ ಮಾತು (ಇದರ ಸೊಬಗನ್ನು ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿ, ನಗರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತಹ ನನಗೆ ಮತ್ತೆ ಮನವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿಸಿತ್ತು) – ವರ್ತಕರು ಕೇಳಿದ್ದೇ ದರ – ಯಾಕಪ್ಪಾ ಹೀಗೆ ಎಂದು ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ, ’ಏನ್ಮಾಡೋದು ಸಾರ್, ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಈಗೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಮತ್ತು ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೂವರೆ ತಿಂಗಳು ಮಾತ್ರ ಜನಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರೋದು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನಾವು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಜೀವನಕ್ಕೇ ಆಗೋಷ್ಟು ಹಣ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಲ್ವಾ? ಜೀವನಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ತರಕಾರಿ, ಚಿಕ್ಕಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ಮಿಕ್ಕ ಏನೂ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೆಳಗಿನ ಊರಿನಿಂದ (ನೇರಲ ಅಥವಾ ಕರ್ಜತ್) ಯಾ ಮುಂಬಯಿಯಿಂದ ತರಿಸಬೇಕು. ಕೆಳಗಿನ ಊರು ಎಂದರೆ ೨೫ ಕಿಲೋಮೀಟರು ಹೋಗಬೇಕು.

ಕಾರನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮುಂದೆ ಒಳಹೋಗಲು ಟಿಕೆಟ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ೧೨ ವರ್ಷಗಳು ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ವಯಸ್ಸಿನವರಿಗೆ ರೂಪಾಯಿ ೨೫ ಮತ್ತು ಅದರ ಕೆಳ ವಯಸ್ಸಿನವರಿಗೆ ೧೦ ರೂಪಾಯಿ ದರವನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯವರು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೊದಲಿಗೇ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದವರ ತಿಂಡಿ ತಿನಿಸುಗಳ ಮಾರಾಟದ ಹೊಟೆಲ್ ಇದೆ. ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ತಿನಿಸುಗಳೇ, ಅದೇ ದರದಲ್ಲಿಯೇ ಲಭ್ಯವಾಗುವವು. ಅಲ್ಲಿ ತಿಂಡಿಯನ್ನು ತಿಂದು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಹೊರಟೆವು. ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೋದರೆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ಸಾವಕಾಶವಾಗಿ ನೋಡಬಹುದೆನ್ನುವುದೇ ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ಕೆಮ್ಮಣ್ಣು ರಾಡಿಯಾಗಿರುವ ಕಾಲುದಾರಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಎತ್ತರೆತ್ತರದ ಮರಗಳು ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿವೆ.

ತಂಪಾದ ವಾತಾವರಣ, ತಂಗಾಳಿ – ಉಸಿರೆಳೆದುಕೊಂಡಷ್ಟೂ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಉಸಿರೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಂಬಲ – ಒಮ್ಮೆ ಉಸಿರೆಳೆದರೆ ಬಿಡುವ ಇಚ್ಛೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೊಂದು ಆಹ್ಲಾದತೆ, ಸಿಹಿ ತುಂಬಿದೆ ಆ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ. ದಿನಂಪ್ರತಿ ಕಲುಷಿತ ಗಾಳಿ ಕುಡಿದವರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗ ಸುಖವೆಂದರೇನೆಂಬುದರ ಪರಿಚಯವಾಗಿಸುವ ನೆಲೆ, ಮ್ಯಾಥೆರಾನ್!

ವಾಪಸ್ಸಾಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಕುದುರೆಯೇರುವ ಬಯಕೆ ಆಯಿತು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಕಾರು ನಿಲ್ಲಿಸಿರುವ ಜಾಗೆಗೆ ೨ ಕಿಲೋಮೀಟರಿನಷ್ಟು ದೂರವಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ೫೦ ರೂಪಾಯಿಗಳ ದರವನ್ನು ನಿಗದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಾಸ್ತಿ ಆಯಿತೆಂದು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರೆ, ಮಗನ ಆಸೆಯನ್ನು ಚಿವುಟಿದಂತಾಗುವುದು, ಹೋಗಲಿ ಎಂದು ಕೊಟ್ಟರೆ ಜೇಬಿನ ಭಾರ ಕಡಿಮೆ ಆಗುವುದೆಂಬ ಸಂದಿಗ್ಧದಲ್ಲಿದ್ದವನನ್ನು ಮಗನ ಮನವೇ ಗೆದ್ದಿತು. ಮಗನು ಪಟಕ್ಕನೆ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾರಿದ. ಏರಿದ ಭಾರಕ್ಕೆ ಹೆದರಿದ ಕುದುರೆ ಮುಂದಿನ ಎರಡು ಕಾಲುಗಳನ್ನೆತ್ತಿ ತನ್ನ ನೋವನ್ನು ತನ್ನ ಒಡೆಯನಲ್ಲಿ ತೋಡಿಕೊಂಡಿತು. ಅದರ ಅಲುಗಾಟದಿಂದ ಹೆದರಿದ ನಮ್ಮ ಹುಡುಗ ದಬಕ್ಕನೆ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು ಚಡ್ಡಿಯೆಲ್ಲವೂ ಕೆಮ್ಮಣ್ಣಿನ ಗುರುತನ್ನು ಮೆತ್ತಿಕೊಂಡಿತು. ಕುದುರೆಯ ಒಡೆಯ ಮಧ್ಯವಸ್ತಿಕೆಯಿಂದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಹತೋಟಿಗೆ ಬಂದು, ಹುಡುಗನ ಸವಾರಿ ಮುನ್ನಡೆಯಿತು. ಆದರೂ ಹೆದರಿದ ಹುಡುಗ, ತನ್ನನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೆಯೇ ಬರಲು ಹೇಳಿದನು (ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ). ಹೀಗೆ ಕುದುರೆಯ ಹಿಂದೆ ನನ್ನ ಓಟ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಚೂಪಾಗಿ ಮೇಲೆದ್ದು ಕಾಣುವಂತಹ ಕಲ್ಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣುಗೂಡಿರುವ ರಸ್ತೆ. ಮರಳಿ ಬರುವ ವೇಳೆಗೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ನಡೆದು ಪಾದಗಳೆಲ್ಲಾ ತೂತಾದುವೇನೋ ಎಂಬ ಅನಿಸಿಕೆ. ಎರಡು ದಿನಗಳಾದರೂ ಕಾಲು ನೋವು ಕಡಿಮೆಯಾದಂತೆ ತೋರುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದಂತೆ ಕನಸು ಕಂಡದ್ದು ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿನ ಅನುಭವ. ವಾಪಸ್ಸಾಗುವ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಯಂತೂ ಕಾಲಿನ ಮಾಂಸಖಂಡ ಹಿಡಿದು (ಜಡವಾಗಿ), ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲಾಗದೇ, ಕಾರನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಹೇಳಿ ಕೆಳಗಿಳಿದಿದ್ದೆ. ಕೆಳಗೆ ನಿಲ್ಲುವುದೂ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಹುಡುಗ ಕುದುರೆಯೇರುವವರೆವಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗ ಅನುಭವಿಸಿದವರಿಗೆ, ನಂತರ ಮನೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಬೇಗ ಸೇರುವೆವೋ ಎಂಬುವಂತಾಗಿತ್ತು.

ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿರುವೆ