ಚಂಗನೆ ನೆಗೆಯುವ
ಮೃಗ, ಮನೆ ಮನಗಳ ಹಿಗ್ಗಿಸುವ
ಕಸ್ತೂರಿ
ಎನಗೆ ತಿಳಿದಿಹುದಿದೊಂದರದೇ ಅಕ್ಕರಗಳು
ಕನ್ನಡ ಎಂಬ ಕಸ್ತೂರಿ ಆಕರಗಳು
ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿಯೂ ಓದಬಲ್ಲೆ
ಆ ಪದಗಳ
ಮುದ್ರಿಸಿರದ - ಮನಗಳು ಮೂಡಿಸುವ
ಆ ಮಾತುಗಳ

ಆದರೇನು!
ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಎದುರಿಸಲು
ಅಮ್ಮನ ಕೆಂಗಣ್ಣ ತಂಪಾಗಿಸಲು
ಹಿಡಿಯಲೇಬೇಕು ಹೊತ್ತಿಗೆಯ
ನೆಡಲೇಬೇಕು ದೃಷ್ಟಿಯ
ಅಕ್ಷರಗಳ ಮೇಲೆ
ಓಡಿಸಲೇಬೇಕು ಪುಟಗಳ
ನನಗೇ ಮೋಸಿಸುವೆಯಾ
ಬೆಳಕೆಂಬ ರವಿಯ ಬಂಟ

ಹಿಗ್ಗಬೇಡ!
ನೀ ನೇಸರನ ಬಂಟನೆಂದು
ತಿಳಿಯದೇ ನಿನ ಶಕ್ತಿಯ
ನಾ ತಿಳಿಯನೇ ನಿನ್ನ

ಎತ್ತಲೋ ನೋಡುತಿಹ
ಎನಗೆ ಒಂದಗುಳು
ಬೆಳಕ ನೀಡದವ
ನೀ ನಿಷ್ಕರುಣಿ
ಕತ್ತಲಿಗ್ಯಾಕೆ ಬೇಕಿಹುದು
ನಿರುಪಯೋಗಿ ನಿನ್ನ ಕರುಣೆ

ತಿಳಿಯದೇ ನಾನೆಲ್ಲಿ
ನೋಡುತಿಹೆ
ಸಹಾಯಿಸಬಾರದೇ
ಎನ ಕಂಗಳಿಗೆ ದೃಷ್ಟಿಯ ನೀಡಲು
ಎತ್ತಲೋ ನೋಡುವ ನಿನಗಿರಲಿ
ಎನ ಬಹಿಷ್ಕಾರ
ಇಗೋ ಮುಚ್ಚುವೆ ಪುಸ್ತಕವ
ಹೊದೆಯುವೆ ಚಾದರವ
ಕಾಣುವೆ ಹಗಲು ಕಾಣದ ಕನಸ

ರಂಗಮ್ಮ

ನಿನಗೊಂದು ಆಸರೆ
ನನಗೊಂದು ಆಸರೆ
ಎನಗಿರುವುದು ನಿನಗಿಲ್ಲ
ನಿನಗಿರುವುದು ಎನಗಿಲ್ಲ
ನಿನಗಿಹುದು
ನೊಸಲಿನಲಿ ನಗುತಿಹ ಕುಂಕುಮವೇ ಆಸರೆ
ಎನಗೆ
ಕೈ ಹಿಡಿದು ನಿಲ್ಲಲು ಮರವೇ ಆಸರೆ
ಅದಿಲ್ಲವಾಗಲು ನಿನ್ನ
ಮಡಿಲ ಬೊಡ್ಡೆಯೇ ಆಸರೆ
ನಾನಾಗಬಲ್ಲೆನೇ ನಿನಗಾಸರೆ

ಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ

ನಾ ನಿನಗೆ ಲಕ್ಕಿಯಾದರೇನು
ಪೂರ್ಣ ನರೆತಿಹ ಕೂದಲು
ಎನಗೆ
ಇನ್ನೂ ಎಳೆತನ ತೋರಿಸುತಿಹ
ಅರೆ ಕಪ್ಪಿರುವ ಕೂದಲು
ನಾ ಅಕ್ಕನಾದರೇನಂತೆ
ನೀನಲ್ಲವೇ ತಂಗಿ
ಜೀವನದಿ ಬೆಂದು ಬೇಯ್ದು ಬಸವಳಿದಳಿದ
ಜೀವನ ಮರ್ಮದ ಅರಿತ ನೀ ನನ್ನ ರಂಗಿ

ರಂಗಮ್ಮ

ನೀ ಅಕ್ಕ ನಾ ತಂಗಿ
ಆತ್ಮ ಒಂದೇ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಂಗಿ
ನಿನಗಿಹುದು ತಾಳಿ ಅರಿಶಿನ ಕುಂಕುಮ
ಭಾಗ್ಯ
ಹಿರಿಯ ಮುತ್ತೈದೆಗೆ ಹೂವೀಳ್ಯದಲಿ
ಮೊದಲ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ

ಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ

ನನ್ನ ಬಳಿಯಲಿರಲೇನಂತೆ
ಮಣ ಚಿನ್ನ
ಖಾಲಿ ಕೊರಳಿನ ಜೀವನವೇ ಚೆನ್ನ
ಏನಾದರೇನಂತೆ ನೀ ಅಕ್ಕ ನಾ ತಂಗಿ
ನಿನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರಲು ನಾನಾಗೆನು ಮಂಗಿ

ಚಿತ್ರಕವನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಅನಿಸಿಕೆ

ಜಂಟಿ ಹಕ್ಕಿ
ಒಂಟಿ ಹಕ್ಕಿ
ಜೋಡಿ ಹಕ್ಕಿ
ಬೋಡಿ ಹಕ್ಕಿ
ಅಕ್ಕಿಯ ಹೆಕ್ಕುವ ಹಕ್ಕಿ
ಹಕ್ಕಿಯ ಹಕ್ಕನು ಅರಿತಿಹ ಹಕ್ಕಿ
ನಾ ಹಕ್ಕಿ ನೀ ಹಕ್ಕಿ
ಅಕ್ಕನೊಬ್ಬಳು ಹಕ್ಕಿ
ಅಣ್ಣನೊಬ್ಬನು ಹಕ್ಕಿ
ಅಮ್ಮ ಅಪ್ಪ ಹಕ್ಕಿ

ಎನ್ನ ಹಿಂದೆ ನೀ ಬಾರಾ
ಅವನ ಮೇಲೆ ನೀ ಏರು
ನಿಶ್ಶಕ್ತನ ಕೈ ಹಿಡಿದೆತ್ತು
ಗುರಿಯೊಂದನೇ ಕಾಣುವಾ

ಬಾಣದೋಪಾದಿಯಲಿ ನುಗ್ಗುವ
ಇಂದ್ರಚಾಪವ ಲೋಕಕೆ ತೋರುವಾ
ಮೇಲಿರುವುದು ತಂಪಿನ ಮೇಘ
ಅದರ ಮೇಲಿಹುದು ನಿಶ್ಶಕ್ತ ರವಿ

ಸುಡು ಸುಡು ಬಿಸಿಲು
ನೇಸರನ ಸಂಚು ರಣರಂಗವ ಮಾಡಲು
ಮೋಡಗಳು ಪ್ರಖರತೆಯ ತಡೆಯಲು
ಹೊರಟಿಹವು ಒಂದರ ಹಿಂದೊಂದು
ಸಾಥಿ ನೀಡಲು ಇರುವಾ ನಾವು ಕೆಳಗೆ
ಮೋಡಗಳು ಕಾಲು ಸೋತಾಗ
ರವಿಯ ಎದುರಿಸುವಾ
ಬನ್ನಿ ನಾವೆಲ್ಲ ಒಂದಾಗಿರುವಾ

ಬನ್ನಿ ಬನ್ನಿ ಓ ನೋಡುಗರೇ!!!
ಕತ್ತಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ
ಮಲಗುವ ವೇಳೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ
ಬಿರಿ ಬಿರಿ ಬಿರಿಯುತಿರುವ
ಭೂಮಿಗೆ ನೀರನುಣಿಸಲು
ಹೊರಟಿಹ ಮೋಡಗಳಿವು
ಸೂರಜನ ಮರೆಮಾಚುತಿಹವು
ಹೋಗದಿರಿ
ಮೋಸ ಹೋಗದಿರಿ
ಮನೆಗೆ ಹೋಗದಿರಿ
ನಿಮ್ಮೂಟವ ಹುಡುಕಿರಿ
ನಮ್ಮೊಡನೆ ಸಾಥಿಯ ನೀಡಿರಿ

ನೂತನ ಸಂವತ್ಸರದ ಶುಭ ಆಗಮನದಿ ಶುಭ ಹಾರೈಕೆಗಳು

ಖಾಸಗೀ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಹೆಚ್ಚು, ನೌಕರರು ಕೆಲಸವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡುವರು, ತಮ್ಮ ಅನ್ನದಾತರ ನೌಕರರ ಧ್ಯೇಯ ಎಂದೆಲ್ಲ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವ ಅಂಶ. ಅದೇ ಸರಕಾರೀ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಕಡಿಮೆ, ನೌಕರರು ಸರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಸಮಯ ಪೋಲು ಮಾಡುವರು ಎಂಬೆಲ್ಲ ಅನಿಸಿಕೆ ಕಂಡು ಬರುವುದು. ಈ ಅನಿಸಿಕೆಗಳು ಬರಲು ಕಾರಣವೇನು? ಖಾಸಗೀ ಮತ್ತು ಸರಕಾರೀ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ನೌಕರಿಯ ಭದ್ರತೆ. ಸರಕಾರೀ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೌಕರಿಗೆ ಸೇರುವುದು ಸುಲಭವಾದರೂ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನೌಕರರನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆಯುವುದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ನೌಕರರು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಂಘ, ಒಕ್ಕೂಟ, ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಬೆಂಬಲ ಇತ್ಯಾದಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ನೌಕರರ ಕ್ಷೇಮಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾನೂನು ಕಟ್ಟಳೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ, ನೌಕರರನ್ನು ಸುಭದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿವೆ. ಈ ಶಕ್ತಿಗಳ ಧ್ಯೇಯವೆಂದರೆ ಸರಕಾರವು / ಉದ್ಯೋಗಪತಿಗಳು ನೌಕರರನ್ನು ದುರುಪಯೋಗ ಮಾಡಕೊಳ್ಳದೆಯೇ, ಅವರ ಮನೋ ಬಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಸರಕಾರದ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ನೌಕರರೂ ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ಆಗಬೇಕೆನ್ನುವುದು. ಆದರೆ ವಸ್ತುತಃ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಪಕರಿಸಲು ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನೆದುರಿಗೆ ನಡೆದ ಒಂದು ಘಟನೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮುಂದಿಡುತ್ತಿರುವೆ.

ಹಾಸುಗೆ ಇದ್ದಷ್ಟು ಕಾಲು ಚಾಚು ಎಂಬುದೊಂದು ನಾಣ್ನುಡಿ (ಇಲ್ಲಿ ಹಾಸುಗೆ ಎಂದರೆ ಹತ್ತಿ ಅಥವಾ ಮತ್ತಿತರೇ ಮೆತ್ತನೆಯ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಮಾಡಿರುವ ಹಾಸು ಎಂದರ್ಥ) - ಹಾಸುಗೆಯೇ ಇಲ್ಲದವನಿಗೆ? ದಿಂಬೇ ಹಾಸುಗೆ. ಅದೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಚಾಪೆಯೇ ಹಾಸುಗೆ. ಅದೂ ಇಲ್ಲದಿರೆ ಭೂತಾಯಿಯೇ ಹಾಸುಗೆ. ಅಲ್ಲ, ಯಾಕೆ ಹೇಳ್ತಿದ್ದೀನಿ ಅಂದ್ರೆ, ಎಷ್ಟು ವರಮಾನ ಇದ್ದರೂ ಜೀವಿಸಬಹುದು, ಎಷ್ಟೇ ಇದ್ದರೂ ಗೊಣಗಾಟ ತಪ್ಪಿದ್ದೇ ಇಲ್ಲ. ಇದ್ದುದರಲ್ಲಿಯೇ ತೃಪ್ತಿ ಹೊಂದುವುದು ಸಂತೋಷಜನಕವಾದದ್ದು.

ಆತನ ಹೆಸರು ರವಿಕಾಂತ ದೇವರೆ. ದೇವರೆ ಎನ್ನುವುದೊಂದು ಕುಟುಂಬದ ಹೆಸರು. ಈ ತುಟ್ಟಿ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ, ಇಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮಂದಿಯ ಸಂಸಾರವನ್ನು ಅದು ಹೇಗೆ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೋ ಅದೊಂದು ಚಿದಂಬರ ರಹಸ್ಯ. ಯಾರೀತ? ನೀವೇನು ಹೇಳ ಹೊರಟಿದ್ದೀರಿ? ಒಂದು ನಿಮಿಷ - ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಕೊಡುವೆ. ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಈತ ಪೇಂಟರ್ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲುಸ್ತುವಾರಿಗಾರ. ನಮ್ಮ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕ್ಯಾಬಿನ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಆ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಿಗೆ ನೀಡಿದಾಗ, ಈತನನ್ನು ಉಸ್ತುವಾರಿಗೆ ನೇಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆತನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದಾಗ ನನಗೆ ತಿಳಿದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಮಾಹೆಯಾನ ೪೦೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳ ವೇತನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವನು.

ನೀವೇನೇ ಹೇಳಿ, ನಮ್ಮದು ಸರಕಾರೀ ಕಛೇರಿಯಿದ್ದ ಹಾಗೆ. ಕಮಾಯಿ ಮಾಡಲು ಮುಂದೆ, ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಹಿಂದೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ನಾಲ್ಕನೆಯ ದರ್ಜೆಯ ನೌಕರರು ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವಾಗ ಕಂಡರೆ, ಮತ್ತೆ ಸಂಜೆಯಷ್ಟೇ ಮುಖ ತೋರಿಸುವುದು. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಅವರಿಗೆ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್, ರಿಕ್ರಿಯೇಷನ್ ಕ್ಲಬ್, ಟೂರ್ನ್‍ಮೆಂಟುಗಳು, ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಆಗುವ ಎಲ್ಲ ಆಟಗಳು, ಇವುಗಳದ್ದೇ ಚಿಂತೆ.

ಅಕಸ್ಮಾತ್ ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಕೆಲಸ ಆಗಬೇಕಿದ್ದರೆ, ಹೊರಗಿನವರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಆಗ ಅವರಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಕಾನೂನು, ಕಟ್ಟಳೆ ನೆನಪಾಗುವುದು. ಕ್ಯಾಬಿನ್ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ೫ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಕಪಾಟುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ೨ ಮೇಜುಗಳನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಮೊದಲ ದಿನ ನಮ್ಮವರೇ ಮಾಡುತ್ತೇವೆಂದು ಒಂದು ಕಪಾಟನ್ನು ೨೫ ಮೀಟರು ಸಾಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ೩೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಕೊಡಬೇಕೆಂದರು. ಇದಕ್ಕೆ ನೌಕರರಲ್ಲದ ಬೇರೆ ಇನ್ಯಾರದ್ದೋ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ತಯಾರಿಸುವರು.

ಇದೇ ದೇವರೆಗೆ ೪ ಕಪಾಟುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ೨ ಮೇಜುಗಳನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿಸಲು ತಿಳಿಸಿದಾಗ, ಆತ ಕೇಳಿದ್ದೇನು ಗೊತ್ತೇ? ಸಾಬ್, ಚಾಯ್ ದಿಲಾಯಿಯೇ ಬಸ್, ಆಪ್ ಕಾಮ್ ಹೋ ಜಾಯೆಗಾ. ಜೋ ಆಪ್ ಪೀತೇ ವೋ ಚಾಯ್ - ಅಫ್‍ಸರ್ಸ್ ಕಾ ಚಾಯ್ (ಸಾರ್, ಚಹಾ ಕುಡಿಸಿ ಸಾಕಷ್ಟೇ, ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಆಗಿ ಹೋಗುವುದು - ಅದೂ ನೀವುಗಳು ಕುಡಿಯುವ ಚಹಾ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಚಹಾ). ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಚಹಾ ಎಂದರೆ, ಒಂದು ಕೆಟಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಕಡು ಚಹಾ, ಸಕ್ಕರೆಯ ಕುಡಿಕೆ, ಹಾಲಿನ ಕುಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ಟ್ರೇನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿರುವುದು. ಈ ಚಹಾವನ್ನು ಕುಡಿದೂ ಕುಡಿದೂ, ನಮಗೆ ಬೇಜಾರಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ. ಆತನಿಗೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಅದೇನೋ ಆಕರ್ಷಣೆ ಕಂಡಿರಬೇಕು. ಹಲ್ಲಿದ್ದವರಿಗೆ ಕಡಲೆಯಿಲ್ಲ, ಕಡಲೆಯಿದ್ದವರಿಗೆ ಹಲ್ಲಿಲ್ಲ ಎಂದ ಹಾಗೆ. ಅಂದಿನ ಚಹಾ ಟ್ರೇಯನ್ನು ಆತನ ಮುಂದಿಟ್ಟೆ. ಅದೇನು ಸಂತೋಷವೋ ಏನೋ. ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ಕಂಡೆ. ಅರ್ಧ ಬಟ್ಟಲು ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಚಹಾ ಬಟ್ಟಲಿಗೆ ಹಾಕಿ, ಬಟ್ಟಲ ತುಂಬಾ ಚಹಾ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಮಿತ್ರನಿಗೆ ಬಸಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಚಹಾ ಸುರಿದುಕೊಟ್ಟು ಮಿಕ್ಕದ್ದನ್ನು ತಾನು ಕುಡಿದನು. ಚಹಾ ಕುಡಿದ ಕೂಡಲೇ, ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ತನ್ನ ಮಿತ್ರನೊಂದಿಗೆ ೧೦ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಪಾಟುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮೇಜುಗಳನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿಸಿದೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿಸಿದನು.

ಅಲ್ಲಿಯವರೆವಿಗೆ ಸುಮ್ಮನಿದ್ದ ನಮ್ಮ ನೌಕರರು, ಕಾನೂನು ಕಟ್ಟಳೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಭಾಷಣ ಬಿಗಿದರು. ಈಗ ಕೆಲಸ ಆಗಿ ಹೋಯಿತು, ಮುಂದೊಮ್ಮೆ ನಿಮಗೇ ತಿಳಿಸುವೆ ಎಂದಿದ್ದೆ. ಅಷ್ಟೆಕ್ಕೆ ಸುಮ್ಮನಿರದ ಅವರುಗಳು, ಕೆಲಸ ನಾವು ಮಾಡದಿದ್ದರೇನಂತೆ, ಕೊಡಬೇಕಿದ್ದ ಹಣವನ್ನು ನಮಗೆ ಕೊಡಿ ಎಂದಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಮುಂದಾಳತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದವರೊಬ್ಬರನ್ನು, ಬಳಿಗೆ ಕರೆದು ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ದೊಡ್ಡ ಭಾಷಣ ಬಿಗಿದೆ. ಕೊಡಬೇಕಿದ್ದ ಹಣವನ್ನು ಕೊಡುವೆ, ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿಯ ಅರ್ಧ ಪಾಲನ್ನು ರವಿಕಾಂತ ದೇವರೆಗೆ ಕೊಡಲು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿದನಾತ. ಆಗ ರವಿಕಾಂತನ ಅರಳಿದ ಮುಖ… ಹ್ಹ! ನೋಡಿದವರಿಗೇ ಗೊತ್ತಾಗುವುದು. ಎಂತಹ ಸಂತೃಪ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮುಖ. ಅಂತಹ ದೃಶ್ಯ ಹಿಂದೆಂದೂ ನಾನು ಕಂಡಿರಲಿಲ್ಲ.

ಈ ಸರಕಾರೀ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಖಾಸಗೀ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾದೀತೇ?

ಕೆಂಡಸಂಪಿಗೆಯ ರಶೀದರು ನಾಡಿಗೆಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಮಜಲಿನ ಕಂಪನ್ನೀಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನನಗೆ ಹಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತನ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಒದಗಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.   ಇವರಿಗೆ ನಾನು ಹೇಗೆ ಆಭಾರಿಯಾಗಿರಲಿ ನೀವೇ ಹೇಳಿ!ಮಂಜುವಿನ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ಕೆಂಡಸಂಪಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದೆ.  ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದ ಅವನ ಮೂರು ಕವನಗಳನ್ನೂ ಓದಿದೆ.  ನಿಸ್ಸಂದೇಹ!  ಇದು ನನ್ನ ಹಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತ ಮಂಜುವೇ!  ಮೊದಲ ಪಿಯುಸಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮೈಸೂರಿನ ಹೊಯ್ಸಳ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಲಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ವಸತಿ.  ಆತ ವಿಜ್ಞಾನದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಶಾರದಾವಿಲಾಸ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದರೆ, ವಾಣಿಜ್ಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಶಿವರಾತ್ರೇಶ್ವರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ನಾನು ಓದುತ್ತಿದ್ದೆ.  ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೇ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಿದ್ದವನು ನಾನಾಗಿದ್ದರೆ, ಆತ  ಭಾರತೀಪುರ, ಸಂಸ್ಕಾರದಂತಹ ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ಏ.ಕೆ.ರಾಮಾನುಜರ ಕವನದ ಬಗ್ಗೆ (ಉಂಗುರ ಉಂಗುರ ಉಂಗುರ … ಅಂತೇನೋ ಇದೆ)  ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ.   ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಹೆದರಿಕೆಯೇ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.   ಮಂಕುಬುದ್ಧಿ, ಪುಸ್ತಕ ಹುಳುವಾಗಿದ್ದ ನನಗೆ ಅದೇನೂ ತಿಳಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ನಾಲ್ಕೈದು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಬರಹವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಈಗ ಬರೆಯಲು ಮರುಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿರುವೆ.  ಕೀಲಿಮಣೆಯ ಕೀಲಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಹೊಸದರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ.   ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಬಹಳವಾಗಿ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿಯೂ, ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿದಾಗಲೆಲ್ಲ ಬರೀ ಅಂಕಿಗಳೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ, ಬಜೆಟ್ಟಿನ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಮನದಲ್ಲಿ ಚಿಂತನೆ ಮೂಡುತ್ತಿದೆ.   ಇನ್ನಾದರೂ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಾಧಾನ ಕೊಡಲು ಬರಹವೇ ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಈಗ ಅದರ ಮೊರೆ ಹೊಕ್ಕಿರುವೆ.

ಓಂ ನಮೋ ಭಗವತೇ ರುದ್ರಾಯ

ಓಂ ನಮಸ್ತೇ ರುದ್ರ ಮನ್ಯವ ಉತೋತ ಇಷವೇ ನಮಃ| ನಮಸ್ತೇ ಅಸ್ತು ಧನ್ವನೇ ಬಾಹುಭ್ಯಾಮುತ ತೇ ನಮಃ| ಯಾ ತ ಇಷುಃ ಶಿವತಮಾ ಶಿವಂ ಬಭೂವ ತೇ ಧನುಃ| ಶಿವ ಶರವ್ಯಾ ಯಾ ತವ ತಯಾ ನೋ ರುದ್ರ ಮೃಡಯ|  ಯಾ ತೇ ರುದ್ರ ಶಿವ ತನೂರಘೋರಾ ಪಾಪಕಾಶಿನೀ| ತಯಾ ನಸ್ತನುವಾ ಶಂತಮಯಾ ಗಿರಿಶಂತಾಭಿಚಾಕಶೀಹಿ||

ಯಾಮಿಷುಂ ಗಿರಿಶಂತ ಹಸ್ತೇ ಬಿಭರ್‍ಷ್ಯಸ್ತವೇ| ಶಿವಾಂ ಗಿರಿತ್ರ ತಾಂ ಕುರು ಮಾ ಹಿಗ್‍ಂಸೀಃ ಪುರುಷಂ ಜಗತ್| ಶಿವೇನ ವಚಸಾ ತ್ವಾ ಗಿರಿಶಾಚ್ಛಾವದಾಮಸಿ| ಯಥಾ ನಃ ಸರ್ವಮಿಜ್ಜಗದಯಕ್ಷ್ಮಗ್‍ಂ ಸುಮನಾ ಅಸತ್| ಅಧ್ಯವೋಚದಧಿವಕ್ತಾ ಪ್ರಥಮೋ ದೈವ್ಯೋ ಭಿಷಕ್| ಅಹೀಗ್‍ಶ್ಚ ಸರ್ವಾನ್‍ಜಂಭಯಂಥ್ಸರ್ವಾಶ್ಚ ಯಾತುಧಾನ್ಯಃ||

ಅಸೌ ಯಸ್ತಾಮ್ರೋ ಅರುಣ ಉತ ಬಭ್ರುಃ ಸುಮಂಗಲಃ| ಯೇ ಚೇ ಮಾಗ್‍ಂ ರುದ್ರಾ ಅಭಿತೋ ದಿಕ್ಷು ಶ್ರಿತಾ ಸ್ಸಹಸ್ರಶೋವೈಷಾಗ್‍ಂ ಹೇಡ ಈಮಹೇ| ಅಸೌ ಯೋವಸರ್ಪತಿ ನೀಲಗ್ರೀವೋ ವಿಲೋಹಿತಃ| ಉತೈನಂ ಗೋಪಾ ಅದೃಶನ್ನದೃಶನ್ನುದಹಾರ್ಯಃ| ಉತೈನಂ ವಿಶ್ವಾ ಭೂತಾನಿ ಸ ದೃಷ್ಟೋ ಮೃಡಯಾತಿ ನಃ|

ನಮೋ ಅಸ್ತು ನೀಲಗ್ರೀವಾಯ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಾಯ ಮೀಢುಷೇ| ಅಥೋ ಯೇ ಅಸ್ಯ ಸತ್ವಾನೋಹಂ ತೇಭ್ಯೋಕರನ್ನಮಃ|| ಪ್ರಮುಂಚ ಧನ್ವನಸ್ತ್ವ-ಮುಭಯೋರಾರ್ತ್ನಿಯೋರ್ಜ್ಯಾಮ್| ಯಾಶ್ಚ ತೇ ಹಸ್ತ ಇಷವಃ ಪರಾ ತಾ ಭಗವೋ ವಪ|

ಅವತತ್ಯ ಧನುಸ್ತ್ವಗ್‍ಂ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ಶತೇಷುಧೇ| ನಿಶೀರ್ಯ ಶಲ್ಯಾನಾಂ ಮುಖಾ ಶಿವೋ ನಃ ಸುಮನಾ ಭವ| ವಿಜ್ಯಂ ಧನುಃ ಕಪರ್ದಿನೋ ವಿಶಲ್ಯೋ ಬಾಣವಾಗ್‍ಂ ಉತ| ಅನೇಶನ್ನಸ್ಯೇಷವ ಆಭುರಸ್ಯ ನಿಷಂಗಥಿಃ||

ಯಾ ತೇ ಹೇತಿರ್ಮೀಢುಷ್ಟಮ ಹಸ್ತೇ ಬಭೂವ ತೇ ಧನುಃ| ತಯಾಸ್ಮಾನ್, ವಿಶ್ವತಸ್ತ್ವಮಯಕ್ಷ್ಮಯಾ ಪರಿಬ್ಭುಜ| ನಮಸ್ತೇ ಅಸ್ತ್ವಾಯುಧಾಯಾನಾತತಾಯ ಧೃಷ್ಣವೇ| ಉಭಾಭ್ಯಾಮುತ ತೇ ನಮೋ ಬಾಹುಭ್ಯಾಂ ತವ ಧನ್ವನೇ| ಪರಿ ತೇ ಧನ್ವನೋ ಹೇತಿರಸ್ಮಾನ್ವೃಣಕ್ತು ವಿಶ್ವತಃ| ಅಥೋ ಯ ಇಷುಧಿಸ್ತವಾರೇ ಅಸ್ಮನ್ನಿಧೇಹಿ ತಮ್||

ಶಂಭವೇ ನಮಃ| ನಮಸ್ತೇ ಅಸ್ತು ಭಗವನ್ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಾಯ ಮಹಾದೇವಾಯ ತ್ರ್ಯಂಬಕಾಯ ತ್ರಿಪುರಾಂತಕಾಯ ತ್ರಿಕಾಗ್ನಿಕಾಲಾಯ ಕಾಲಾಗ್ನಿರುದ್ರಾಯ ನೀಲಕಂಠಾಯ ಮೃತ್ಯುಂಜಯಾಯ ಸರ್ವೇಶ್ವರಾಯ ಸದಾಶಿವಾಯ ಶ್ರೀ ಮನ್ಮಹಾದೇವಾಯ ನಮಃ||

ನಮೋ ಹಿರಣ್ಯಬಾಹವೇ ಸೇನಾನ್ಯೇ ದಿಶಾಂ ಚ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮೋ ವೃಕ್ಷೇಭ್ಯೋ ಹರಿಕೇಶೇಭ್ಯಃ ಪಶೂನಾಂ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮಃ ಸಸ್ಪಿಂಜರಾಯ ತ್ವಿಷೀಮತೇ ಪಥೀನಾಂ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮೋ ಬಭ್ಲುಶಾಯ ವಿವ್ಯಾಧಿನೇನ್ನಾನಾಂ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮೋ ಹರಿಕೇಶಾಯೋಪವೀತಿನೇ ಪುಷ್ಟಾನಾಂ ನಮೋ ನಮೋ ಭವಸ್ಯ ಹೇತ್ಯೈ ಜಗತಾಂ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮೋ ರುದ್ರಾಯಾತತಾವಿನೇ ಕ್ಷೇತ್ರಾಣಾಂ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮಃ

ಸೂತಾಯ ಹಂತ್ಯಾಯ ವನಾನಾಂ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮೋ ರೋಹಿತಾಯ ಸ್ಥಪತಯೇ ವೃಕ್ಷಾಣಾಂ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮೋ ಮಂತ್ರಿಣೇ ವಾಣಿಜಾಯ ಕಕ್ಷಾಣಾಂ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮೋ ಭುವಂತಯೇ ವಾರಿವಸ್ಕೃತಾಯೌಷಧೀನಾಂ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮ ಉಚ್ಚೈರ್ಘೋಷಾಯಾಕ್ರಂದಯತೇ ಪತ್ತೀನಾಂ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮಃ ಕೃತ್ಸ್ನ ವೀತಾಯ ಧಾವತೇ ಸತ್ವನಾಂ ಪತಯೇ ನಮಃ||

ನಮಃ ಸಹಮಾನಾಯ ನಿವ್ಯಾಧಿನ ಆವ್ಯಾಧಿನೀನಾಂ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮಃ ಕಕುಭಾಯ ನಿಷಂಗಿಣೇ ಸ್ತೇನಾನಾಂ ಪತಯೇ ಮನೋ ನಮೋ ನಿಷಂಗಿಣ ಇಷುಧಿಮತೇ ತಸ್ಕರಾಣಾಂ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮೋ ವಂಚತೇ ಪರಿವಂಚತೇ ಸ್ತಾಯೂನಾಂ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮೋ ನಿಚೇರವೇ ಪರಿಚರಾಯಾರಣ್ಯಾನಾಂ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮಃ ಸೃಕಾವಿಭ್ಯೋ ಜಿಘಾಗ್‍ಂಸದ್ಭ್ಯೋ ಮುಷ್ಣತಾಂ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮೋಸಿಮದ್ಭ್ಯೋ ನಕ್ತಂಚರದ್ಭ್ಯಃ ಪ್ರಕೃನ್ತಾನಾಂ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮ ಉಷ್ಣೀಷಿಣೇ ಗಿರಿಚರಾಯ ಕುಲುಂಚಾನಾಂ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮ ಇಷುಮದ್ಭ್ಯೋ ಧನ್ವಾವಿಭ್ಹ್ಯಶ್ಚ ಮೋ ನಮೋ ನಮ ಆತನ್ವಾನ್ನೇಭ್ಯಃ ಪ್ರತಿದಧಾನೇಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮಃ ಆಯಚ್ಛದ್ಭ್ಯೋ ವಿಸೃಜದ್ಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮೋಸ್ಯದ್ಭ್ಯೋ ವಿಧ್ಯದ್ಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮ ಆಸೀನೇಭ್ಯಃ ಶಯಾನೇಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮಃ ಸ್ವಪದ್ಭ್ಯೋ ಜಾಗ್ರದ್ಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮಸ್ತಿಷ್ಠದ್ಭ್ಯೋ ಧಾವದ್ಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮಃ ಸಭಾಭ್ಯಃ ಸಭಾಪತಿಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮೋ ಅಶ್ವೇಭ್ಯೋಶ್ವಪತಿಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮಃ||

ನಮಃ ಸಹಮಾನಾಯ ನಿವ್ಯಾಧಿನ ಆವ್ಯಾಧಿನೀನಾಣ್ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮಃ ಕಕುಭಾಯ ನಿಷಂಗಿಣೇ ಸ್ತೇನಾನಾಂ ಪರಯೇ ನಮೋ ನಮೋ ನಿಷಂಗಿಣ ಇಷುಧಿಮತೇ ತಸ್ಕರಾಣಾಂ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮೋ ವಂಚತೇ ಪರಿವಂಚತೇ ಸ್ತಾಯೂನಾಂ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮೋ ನಿಚೇರವೇ ಪರಿಚರಾಯಾರಣ್ಯಾನಾಂ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮಃ ಸೃಕಾವಿಭ್ಯೋ ಜಿಘಾಗ್‍ಂಸದ್ಭ್ಯೋ ಮುಷ್ಣತಾಂ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮೋಸಿಮದ್ಭ್ಯೋ ನಕ್ತಂಚರದ್ಭ್ಯಃ ಪ್ರಕೃನ್ತಾನಾಂ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮಃ  ಉಷ್ಣೀಷಿಣೇ ಗಿರಿಚರಾಯ ಕುಲುಂಚಾನಾಂ ಪತಯೇ ನಮೋ ನಮ ಇಷುಮದ್ಭ್ಯೋ ಧನ್ವಾವಿಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮ ಆತನ್ವಾನೇಭ್ಯಃ ಪ್ರತಿದಧಾನೇಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮ ಆಯಚ್ಛದ್ಭ್ಯೋ ವಿಸೃಜದ್ಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮೋಸ್ಯದ್ಭ್ಯೋ ವಿಧ್ಯದ್ಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮಃ  ಆಸೀನೇಭ್ಯಃ ಶಯಾನೇಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮಃ ಸ್ವಪದ್ಭ್ಯೋ ಜಾಗ್ರದ್ಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮಸ್ತಿಷ್ಠಭ್ಯೋ ಧಾವದ್ಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮಃ ಸಭಾಭ್ಯಃ ಸಭಾಪತಿಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮೋ ಅಶ್ವೇಭ್ಯೋಶ್ವಪತಿಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮಃ||

ನಮ ಆವ್ಯಾಧಿನೀಭ್ಯೋ ವಿವಿಧ್ಯನ್ತೀಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮ ಉಗಣಾಭ್ಯಸ್ತೃಗ್‍ಂಹತೀಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮೋ ಗೃಥ್ಸೇಭ್ಯೋ ಗೃಥ್ಸಪತಿಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮೋ ವ್ರಾತೇಭ್ಯೋ ವ್ರಾತಪತಿಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮೋ ಗಣೇಭ್ಯೋ ಗಣಪತಿಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮೋ ವಿರೂಪೇಭ್ಯೋ ವಿಶ್ವರೂಪೇಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮಃ  ನಮೋ ಮಹದ್ಭ್ಯಃ, ಕ್ಷುಲ್ಲಕೇಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮೋ ರಥಿಭ್ಯೋರಥೇಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮೋ ರಥೇಭ್ಯೋ ರಥಪತಿಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮಃ ಸೇನಾಭ್ಯಃ ಸೇನಾನಿಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮಃ, ಕ್ಷತೃಭ್ಯಃ ಸಂಗ್ರಹೀತೃಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮಸ್ತಕ್ಷಭ್ಯೋ ರಥಕಾರೇಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮಃ ಕುಲಾಲೇಭ್ಯಃ ಕರ್ಮಾರೇಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮಃ  ನಮಃ ಪುಂಜಿಷ್ಟೇಭ್ಯೋ ನಿಷಾದೇಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮ ಇಷುಕೃದ್ಭ್ಯೋ ಧನ್ವಕೃದ್ಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮೋ ಮೃಗಯುಭ್ಯಃ ಶ್ವನಿಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮೋ ನಮಃ ಶ್ವಭ್ಯಃ ಶ್ವಪತಿಭ್ಯಶ್ಚ ವೋ ನಮಃ||

ನಮೋ ಭವಾಯ ಚ ರುದ್ರಾಯ ಚ ನಮಃ ಶರ್ವಾಯ ಚ ಪಶುಪತಯೇ ಚ ನಮೋ ನೀಲಗ್ರೀವಾಯ ಚ ಶಿತಿಕಂಠಾಯ ಚ ನಮಃ ಕಪರ್ದಿನೇ ಚ ವ್ಯುಪ್ತಕೇಶಾಯ ಚ ನಮಃ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷಾಯ ಚ ಶತಧನ್ವನೇ ಚ  ನಮೋ ಗಿರಿಶಾಯ ಚ ಶಿಪಿವಿಷ್ಟಾಯ ಚ ನಮೋ ಮೀಢುಷ್ಟಮಾಯ ಚೇಷುಮತೇ ಚ ನಮೋ ಹ್ರಸ್ವಾಯ ಚ ವಾಮನಾಯ ಚ ನಮೋ ಬೃಹತೇ ಚ ವರ್ಷೀಯಸೇ ಚ ನಮೋ ವೃದ್ಧಾಯ ಚ ಸಂವೃದ್ಧ್ವನೇ ಚ ನಮೋ ಅಗ್ರಿಯಾಯ ಚ ಪ್ರಥಮಾಯ ಚ ನಮ ಆಶವೇ ಚಾಜಿರಾಯ ಚ ನಮಃ ಶೀಘ್ರಿಯಾಯ ಚ ಶೀಭ್ಯಾಯ ಚ ನಮ ಊರ್ಮ್ಯಾಯ ಚಾವಸ್ವನ್ಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಸ್ರೋತಸ್ಯಾಯ ಚ ದ್ವೀಪ್ಯಾಯ ಚ||

ನಮೋ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾಯ ಚ ಕನಿಷ್ಠಾಯ ಚ ನಮಃ ಪೂರ್ವಜಾಯ ಚಾಪರಜಾಯ ಚ ನಮೋ ಮಧ್ಯಮಾಯ ಚಾಪಗಲ್ಭಾಯ ಚ ನಮೋ ಜಘನ್ಯಾಯ ಚ ಬುಧ್ನಿಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಸೋಭ್ಯಾಯ ಚ ಪ್ರತಿಸರ್ಯಾಯ ಚ ನಮೋ ಯಾಮ್ಯಾಯ ಚ ಕ್ಷೇಮ್ಯಾಯ ಚ  ನಮ ಉರ್ವರ್ಯಾಯ ಚ ಖಲ್ಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಶ್ಲೋಕ್ಯಾಯ ಚಾವಸಾನ್ಯಾಯ ಚ ನಮೋ ವನ್ಯಾಯ ಚ ಕಕ್ಷ್ಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಶ್ರವಾಯ ಚ ಪ್ರತಿಶ್ರವಾಯ ಚ ನಮ ಆಶುಷೇಣಾಯ ಚಾಶುರಥಾಯ ಚ ನಮಃ ಶೂರಾಯ ಚಾವಭಿಂದತೇ ಚ ನಮೋ ವರ್ಮಿಣೇ ಚ ವರೂಥಿನೇ ಚ ನಮೋ ಬಿಲ್ಮಿನೇ ಚ ಕವಚಿನೇ ಚ ನಮಃ ಶ್ರುತಾಯ ಚ ಶ್ರುತಸೇನಾಯ ಚ||

ನಮೋ ದುಂದುಭ್ಯಾಯ ಚಾಹನನ್ಯಾಯ ಚ ನಮೋ ಧೃಷ್ಣವೇ ಚ ಪ್ರಮೃಶಾಯ ಚ ನಮೋ ದೂತಾಯ ಚ ಪ್ರಹಿತಾಯ ಚ ನಮೋ ನಿಷಂಗಿಣ ಚೇಷುಧಿಮತೇ ಚ ನಮಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣೇಷವೇ ಚಾಯುಧಿನೇ ಚ ನಮಃ ಸ್ವಾಯುಧಾಯ ಚ ಸುಧನ್ವನೇ ಚ ನಮಃ ಸ್ರುತ್ಯಾಯ ಚ ಪಥ್ಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಕಾಟ್ಯಾಯ ಚ ನೀಪ್ಯಾಯ ಚ  ನಮಃ ಸೂದ್ಯಾಯ ಚ ಸರಸ್ಯಾಯ ಚ ನಮೋ ನಾದ್ಯಾಯ ಚ ವೈಶಂತಾಯ ಚ ನಮಃ ಕೂಪ್ಯಾಯ ಚಾವಟ್ಯಾಯ ಚ ನಮೋ ವರ್ಷ್ಯಾಯ ಚಾವರ್ಷ್ಯಾಯ ಚ ನಮೋ ಮೇಘ್ಯಾಯ ಚ ವಿದ್ಯುತ್ಯಾಯ ಚ ನಮ ಈಧ್ರಿಯಾಯ ಚಾತಪ್ಯಾಯ ಚ ನಮೋ ವಾತ್ಯಾಯ ಚ ರೇಷ್ಮಿಯಾಯ ಚ ನಮೋ ವಾಸ್ತವ್ಯಾಯ ಚ ವಾಸ್ತುಪಾಯ ಚ||

ನಮಃ ಸೋಮಾಯ ಚ ರುದ್ರಾಯ ಚ ನಮಸ್ತಾಮ್ರಾಯ ಚಾರುಣಾಯ ಚ ನಮಃ ಶಂಗಾಯ ಚ ಪಶುಪತಯೇ ಚ ನಮ ಉಗ್ರಾಯ ಚ ಭೀಮಾಯ ಚ ನಮೋ ಅಗ್ರೇವಧಾಯ ಚ ದೂರೇವಧಾಯ ಚ ನಮೋ ಹನ್ತ್ರೇ ಚ ಹನೀಯಸೇ ಚ ನಮೋ ವೃಕ್ಷೇಭ್ಯೋ ಹರಿಕೇಶೇಭ್ಯೋ ನಮಸ್ತಾರಾಯ ನಮಃ ಶಂಭವೇ ಚ ಮಯೋ ಭವೇ ಚ ನಮಃ ಶಂಕರಾಯ ಚ ಮಯಸ್ಕರಾಯ ಚ ನಮಃ ಶಿವಾಯ ಚ ಶಿವತರಾಯ ಚ ನಮಸ್ತೀರ್ಥ್ಯಾಯ ಚ ಕೂಲ್ಯಾಯ ಚ  ನಮಃ ಪಾರ್ಯಾಯ ಚಾವಾರ್ಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಪ್ರತರಣಾಯ ಚೋತ್ತರಣಾಯ ಚ ನಮ ಆತಾರ್ಯಾಯ ಚಾಲಾದ್ಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಶಷ್ಪ್ಯಾಯ ಚ ಫೇನ್ಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಸಿಕತ್ಯಾಯ ಚ ಪ್ರವಾಹ್ಯಾಯ ಚ||

ನಮ ಇರಿಣ್ಯಾಯ ಚ ಪ್ರಪಥ್ಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಕಿಗ್‍ಂಶಿಲಾಯ ಚ ಕ್ಷಯಣಾಯ ಚ ನಮಃ ಕಪರ್ದಿನೇ ಚ ಪುಲಸ್ತಯೇ ಚ ನಮೋ ಗೋಷ್ಠ್ಯಾಯ ಚ ಗೃಹ್ಯಾಯ ಚ ನಮಸ್ತಲ್ಪ್ಯಾಯ ಚ ಗೇಹ್ಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಕಾಟ್ಯಾಯ ಚ ಗಹ್ವರೇಷ್ಠಾಯ ಚ  ನಮೋ ಹೃದಯ್ಯಾಯ ಚ ನಿವೇಷ್ಪ್ಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಪಾಗ್‍ಂಸವ್ಯಾಯ ಚ ರಜಸ್ಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಶುಷ್ಕ್ಯಾಯ ಚ ಹರಿತ್ಯಾಯ ಚ ನಮೋ ಲೋಪ್ಯಾಯ ಚೋಲಪ್ಯಾಯ ಚ ನಮ ಊರ್ವ್ಯಾಯ ಚ ಸೂರ್ಮ್ಯಾಯ ಚ ನಮಃ ಪರ್ಣ್ಯಾಯ ಚ ಪರ್ಣಶದ್ಯಾಯ ಚ 

ನಮೋಪಗುರಮಾಣಾಯ ಚಾಭಿಘ್ನತೇ ಚ ನಮ ಆಖ್ಖಿದತೇ ಚ ಪ್ರಖ್ಖಿದತೇ ಚ ನಮೋ ವಃ ಕಿರಿಕೇಭ್ಯೋ ದೇವಾನಾಗ್‍ಂ ಹೃದಯೇಭ್ಯೋ ನಮೋ ವಿಕ್ಷೀಣಕೇಭ್ಯೋ ನಮೋ ವಿಚಿನ್ವತ್ಕೇಭ್ಯೋ ನಮ ಆನಿರ್‍ಹತೇಭ್ಯೋ ನಮ ಆಮೀವತ್ಕೇಭ್ಯಃ||

ದ್ರಾಪೇ ಅಂಧಸಸ್ಪತೇ ದರಿದ್ರನ್ನೀಲಲೋಹಿತ| ಏಷಾಂ ಪುರುಷಾಣಾಮೇಷಾಂ ಪಶೂನಾಂ ಮಾ ಭೇರ್ಮಾರೋ ಮೋ ಏಷಾಂ ಕಿಂಚನಾಮಮತ್| ಯಾ ತೇ ರುದ್ರ ಶಿವಾ ತನೂಃ ಶಿವಾ ವಿಶ್ವಾಹಭೇಷಜೀ| ಶಿವಾ ರುದ್ರಸ್ಯ ಭೇಷಜೀ ತಯಾ ನೋ ಮೃಡ ಜೀವಸೇ|  ಇಮಾಗ್‍ಂ ರುದ್ರಾಯ ತವಸೇ ಕಪರ್ದಿನೇ ಕ್ಷಯದ್ವೀರಾಯ ಪ್ರಭರಾಮಹೇ ಮತಿಮ್| ಯಥಾ ನಃ ಶಮಸ್ದ್‍ದ್ವಿಪದೇ ಚತುಷ್ಪದೇ ವಿಶ್ವಂ ಪುಷ್ಟಂ ಗ್ರಾಮೇ ಅಸ್ಮಿನ್ನನಾತುರಮ್| ಮೃಡಾ ನೋ ರುದ್ರೋತನೋ ಮಯಸ್ಕೃಧಿ ಕ್ಷಯದ್ವೀರಾಯ ನಮಸಾ ವಿಧೇಮತೇ| ಯಚ್ಛಂ ಚ ಯೋಶ್ಚ ಮನುರಾಯಜೇ ಪಿತಾ ತದಶ್ಯಾಮ ತವ ರುದ್ರ ಪ್ರಣೀತೌ| 

ಮಾ ನೋ ಮಹಾನ್ತಮುತ ಮ ನೋ ಅರ್ಭಕಂ ಮಾ ನ ಉಕ್ಷಂತಮುತ ಮಾ ನ ಉಕ್ಷಿತಮ್| ಮಾ ನೋ ವಧೀಃ ಪಿತರಂ ಮೋತ ಮಾತರಂ ಪ್ರಿಯಾ ಮಾ ನಸ್ತನುವೋ ರುದ್ರ ರೀರಿಷಃ| ಮಾ ನ ಸ್ತೋಕೇ ತನಯೇ ಮಾ ನ ಆಯುಷಿ ಮಾನೋ ಗೋಷು ಮಾ ನೋ ಅಶ್ವೇಷು ರೀರಿಷಃ| ವೀರಾನ್ಮಾನೋ ರುದ್ರ ಭಾಮಿತೋವಧೀರ್ ಹವಿಷ್ಮನ್ತೋ ನಮಸಾ ವಿಧೇಮ ತೇ|

ಆರಾತ್ತೇ ಗೋಘ್ನ ಉತ ಪೂರುಷಘ್ನೇ ಕ್ಷಯದ್ವೀರಾಯ ಸುಮ್ನಮಸ್ಮೇ ತೇ ಅಸ್ತು| ರಕ್ಷಾ ಚ ನೋ ಅಧಿ ಚ ದೇವ ಬ್ರೂಹ್ಯಧಾ ಚ ನಃ ಶರ್ಮ ಯಚ್ಛ ದ್ವಬರ್‍ಹಾಃ| ಸ್ತುಹಿ ಶ್ರುತಂ ಗರ್ತಸದಂ ಯುವಾನಂ ಮೃಗನ್ನ ಭೀಮಮುಪಹತ್ನುಮುಗ್ರಮ್| ಮೃಡಾ ಜರಿತ್ರೇ ರುದ್ರ ಸ್ತವಾನೋ ಅನ್ಯಂತೇ ಅಸ್ಮನ್ನಿವಪನ್ತು ಸೇನಾಃ|  ಪರಿಣೋ ರುದ್ರಸ್ಯ ಹೇತಿರ್ವೃಣಕ್ತು ಪರಿ ತ್ವೇಷಸ್ಯ ದುರ್ಮತಿರಘಾಯೋಃ| ಅವಸ್ಥಿರಾ ಮಘವದ್ಭ್ಯಸ್ತನುಷ್ವ ಮೀಢ್ವಸ್ತೋಕಾಯ ತನಯಾಯ ಮೃಡಯ| ಮೀಢುಷ್ಟಮ ಶಿವತಮ ಶಿವೋ ನಃ ಸುಮನಾ ಭವ| ಪರಮೇ ವೃಕ್ಷ ಆಯುಧನ್ನಿಧಾಯ ಕೃತ್ತಿಂ ವಸಾನ ಆಚರ ಪಿನಾಕಂ ಬಿಭ್ರದಾಗಹಿ|  ವಿಕಿರಿದ ವಿಲೋಹಿತ ನಮಸ್ತೇ ಅಸ್ತು ಭಗವಃ| ಯಾಸ್ತೇ ಸಹಸ್ರಗ್‍ಂ ಹೇತಯೋನ್ಯಮಸ್ಮನ್ನಿವಪನ್ತು ತಾಃ| ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಸಹಸ್ರಧಾ ಬಾಹುವೋಸ್ತವ ಹೇತಯಃ| ತಾಸಾ ಮೀಶಾನೋ ಭಗವಃ ಪರಾಚೀನಾ ಮುಖಾ ಕೃಧಿ||

ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಸಹಸ್ರಶೋ ಯೇ ರುದ್ರಾ ಅಧಿ ಭೂಮ್ಯಾಮ್| ತೇಷಾಗ್‍ಂ ಸಹಸ್ರಯೋಜನೇವಧನ್ವಾನಿ ತನ್ಮಸಿ| ಅಸ್ಮಿನ್ಮಹತ್ಯರ್ಣವೇನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಭವಾ ಅಧಿ| ನೀಲಗ್ರೀವಾ ಶಿತಿಕಂಠಾಃ ಶರ್ವಾ ಅಧಃ, ಕ್ಷಮಾಚರಾಃ|  ನೀಲಗ್ರೀವಾಃ ಶಿತಿಕಂಠಾ ದಿವಗ್‍ಂ ರುದ್ರಾ ಉಪಶ್ರಿತಾಃ| ಯೇ ವೃಕ್ಷೇಷು ಸಸ್ಪಿಂಜರಾ ನೀಲಗ್ರೀವಾ ವಿಲೋಹಿತಾಃ| ಯೇ ಭೂತಾನಾಮಧಿಪತಯೋ ವಿಶಿಖಾಸಃ ಕಪರ್ದಿನಃ||

ಯೇ ಅನ್ನೇಷು ವಿವಿಧ್ಯನ್ತಿ ಪಾತ್ರೇಷು ಪಿಬತೋ ಜನಾನ್| ಯೇ ಪಥಾಂ ಪಥಿರಕ್ಷಯ ಐಲಬೃದಾ ಯವ್ಯುಧಃ| ಯೇ ತೀರ್ಥಾನಿ ಪ್ರಚರನ್ತಿ ಸೃಕಾವನ್ತೋ ನಿಷಂಗಿಣಃ| ಯ ಏತಾವನ್ತಶ್ಚ ಭೂಯಾಗ್‍ಂಸಶ್ಚ ದಿಶೋ ರುದ್ರಾ ವಿತಸ್ತಿರೇ| ತೇಷಾಗ್‍ಂ ಸಹಸ್ರಯೋಜನೇವ ಧನ್ವಾನಿ ತನ್ಮಸಿ|  ನಮೋ ರುದ್ರೇಭ್ಯೋ ಯೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಯೇನ್ತರಿಕ್ಷೇ ಯೇ ದಿವಿ ಯೇಷಾಮನ್ನಂ ವಾತೋ ವರ್‍ಷಮಿಷವಸ್ತೇಭ್ಯೋ ದಶ ಪ್ರಾಚೀರ್ದಶ ದಕ್ಷಿಣಾ ದಶ ಪ್ರತೀಚೀರ್ದಶೋದೀಚೀರ್ದಶೋರ್ಧ್ವಾಸ್ತೇಭ್ಯೋ ನಮಸ್ತೇ ನೋ ಮೃಡಯಂತು ತೇ ಯಂ ದ್ವಿಷ್ಮೋ ಯಶ್ಚ ನೋ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ತಂ ವೋ ಜಂಭೇ ದಧಾಮಿ||

ತ್ರ್ಯಂಬಕಂ ಯಜಾಮಹೇ ಸುಗಂಧಿಂ ಪುಷ್ಟಿವರ್ಧನಮ್| ಉರ್ವಾರುಕಮಿವ ಬಂಧನಾನ್ಮೃತ್ಯೋರ್ಮುಕ್ಷೀಯ ಮಾಮೃತಾತ್| ಯೋ ರುದ್ರೌ ಅಗ್ನೌ ಯೋ ಅಪ್ಸು ಯ ಓಷಧೀಷು ಯೋ ರುದ್ರೋ ವಿಶ್ವಾ ಭುವನಾ ವಿವೇಶ ತಸ್ಮೈ ರುದ್ರಾಯ ನಮೋ ಅಸ್ತು||

ತಮುಷ್ಟುಹಿ ಯಃ ಸ್ವಿಷುಃ ಸುಧನ್ವಾ ಯೋ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಕ್ಷಯತಿ ಭೇಷಜಸ್ಯ| ಯಕ್ಷ್ವಾಮಹೇ ಸೌಮನಸಾಯ ರುದ್ರಂ ನಮೋಭಿರ್ದೇವಮಸುರಂದುವಸ್ಯ| ಅಯಂ ಮೇ ಹಸ್ತೋ ಭಗವಾನಯಂ ಮೇ ಭಗವತ್ತರಃ| ಅಯಂ ಮೇ ವಿಶ್ವಭೇಷಜೋಯಗ್‍ಂ ಶಿವಾಭಿಮರ್ಶನಃ|  ಯೇ ತೇ ಸಹಸ್ರಮಯುತಂ ಪಾಶಾ ಮೃತ್ಯೋ ಮರ್ತ್ಯಾಯ ಹನ್ತವೇ| ಮೃತ್ಯವೇ ಸ್ವಾಹಾ ಮೃತ್ಯವೇ ಸ್ವಾಹಾ| ಓಂ ನಮೋ ಭಗವತೇ ರುದ್ರಾಯ ವಿಷ್ಣವೇ ಮೃತ್ಯುರ್ಮೇ ಪಾಹಿ|| 

ಪ್ರಾಣಾನಾಂ ಗ್ರಂಥಿರಸಿ ರುದ್ರೋ ಮಾ ವಿಶಾಂತಕಃ| ತೇನಾನ್ನೇನಾಪ್ಯಾಯಸ್ವ| ಸದಾಶಿವೋಮ್| ಓಂ ಶಾಂತಿಃ ಶಾಂತಿಃ ಶಾಂತಿಃ||

Oh! Rudra deva! My salutations to your anger and also to your arrows. My salutations to your bow and to your hands. Oh! Rudra! By the favuor of your arrow, bow, and quiver, which have shed their anger and turned auspicious, please render us happiness.   Lord Rudra, you who dwell on Mount Kailas and who confer happiness, by that form of yours which is not terrible, which will not injure us, and which is highly auspicious, behold and illuminate us. My Lord who dwells on Mount Kailas and confers gladness to all! You, who fulfills your vow of protecting all who serve you and take refuge in you; that arrow of yours which you hold ready to let fly, withhold it and make it tranquil and auspicious. Lord of Mount Kailash of the Vedas! we pray to attain you by our auspicious words. We ask that for all our days, this entire world will be free from ills and discord, and that we may live in amity and concord. Let him intercede on my behalf and speak in my favor, even Rudra, that foremost one, held high in honor by the gods, the physician. Let him annihilate the enemies of mine like scorpions, snakes, and tigers, and the unseen enemies like the raakshasas, spirits and demons.  

This Sun who is copper-red when he arises, then golden-yellow, this highly auspicious and beneficent one is truly Rudra. These other Rudras who are quartered round about in all directions of this earth, may I ward off their anger by my praise. The black-throated Rudra who has assumed the form of the sun that glows red when rising. Him the cowherds, the women carrying water, and all the creatures behold. He, who is seen by all, let him send happiness to us.

Let my salutations be to the blue-throated one, who has a thousand eyes. I also bow to his followers. Bhagavan Rudra, loosen the string from both ends of your bow. Remove out of sight the arrows from your hands.

You having a thousand eyes, and bearing a hundred quivers, after loosening your bow, kindly blunt the edges of your shafts. Assume your peaceful and auspicious shiva form and become well-intentioned towards us. Let the bow of Kapardin, Rudra of the matted locks, be without its string. Let there be no arrows in his quiver. Let his arrows lose their capacity to strike and pierce. Let his sword cover contain little power.

You, showerer of blessings, with your weapons and the bow in your hand, protect us completely. Let there be salutations to your sturdy and potent weapons, and also to both your hands and your bow. Let the arrow of your bow spare us in all ways. And place your quiver of arrows far away from us.

Let my salutations be to that great God who is the Lord of the universe; the great God who has three eyes and who destroys Tripura, the three demons cities. To that God who is the time (kaala) when the three sacred fires are lit; who is Rudra the fire that consumes the universe; whose throat is blue; who has conquered death; the Lord of all; the ever auspicious one. Salutations to that glorious and great God.

Salutations to Lord Rudra with the golden arms, the leader of hosts, to the Lord of the four directions. Salutations to the trees tufted with green leaves; to the Lord of the cattle. Salutations to him who is light yellow-red tinged and radiant; to the Lord of the pathways. Salutations to him who rides on the bull, to him who has the power to pierce all things, to the Lord of food. Salutations to him who is always black-haired, who wears the yajnopavita; to him the Lord of the sleek. Salutations to him, the instrument that destroys Ignorance; to the Lord of all the worlds. Salutations to him who protects the world by the might of his drawn bow, to Rudra the destroyer of all miseries; to the Lord of the fields and sacred places.

Salutations to the charioteer, he who cannot be overcome and slain. Salutations to the Lord of the forests. Salutations to the counselor of assemblies, the chief of traders, to the Lord of dense impenetrable clumps and clusters of thickets. Salutations to him who has created the world and spread it broad, the creator of riches and lover of those who are devoted to him; to the Lord of all vegetation. Salutations to him of the fearsome war cry, who causes his enemies to weep. To the leader of the foot-soldiers. Salutations to him who surrounds his enemies completely, and cuts off their retreat by running swiftly after the retreating stragglers; to the protector of the good who have taken refuge under him.  Salutations to him who cannot only withstand the shock of the onset of his enemies, but also overpower them, who can effortlessly pierce his enemies; the Lord of those who can fight on all sides, to him who stands prominent, the wielder of the sword; to the prince of thieves. Salutations to him who holds a dart in his hand to fit in his bow, who has a quiver on his back; to the Lord of those who steals openly, to him who worming himself into the confidence of others cheats them occasionally and he who cheats them systematically; to him pretending to be an acquaintance steals and misappropriates articles. Salutations to him who moves about guardedly ever with intention to steal; to him who moves amidst crowds and thronged places for pick-pocketing; to the Lord of forest thieves.

Salutations to him who is in the form of those who protect themselves in armor, who want to kill others; to the Lord of those who want to steal crops and wealth.
Salutations to him who is in the form of swordsmen who wander about at night; to the Lord of those who kill and seize others possessions. Salutations to him who wears a turban, who wanders about the mountains; to the leader of the landlords. Salutations to you who bear darts, who carry bows. Salutations to you who string your bows and you who fit arrows in them.

Salutations to you who pull the bow strings and let fly the shafts. Salutations to you who loosen the arrows and pierce the persons you aim at. Salutations to you Rudras who are seated and who are reclining. To you Rudras who are in the form of those who are asleep and awake. To you Rudras who are in the form of those who stand and those who run. To you Rudras who are in the form of those who sit as members of assemblies and those who preside over them. To you Rudras who are in the form of horses and those who command them.

Salutations to him who cannot only withstand the shock of the onset of his enemies, but overpower them. He who can effortlessly pierce his enemies; the Lord of those who can fight on all sides. Salutations to him who stands prominent, the wielder of the sword; to the prince of thieves. Salutations to him who holds a dart in his hand to fit in his bow, who has a quiver on his back; to the Lord of those who steals openly.

Salutations to him who worming himself into the confidence of others cheats them occasionally, and he who cheats them systematically; to him pretending to be an acquaintance steals and misappropriates articles. Salutations to him who moves about guardedly ever with intention to steal; to him who moves amidst crowds and thronged places for pick-pocketing; to the Lord of forest thieves. Salutations to him who is in the form of those who protect themselves in armor, who want to kill others; to the Lord of those who want to steal crops and wealth. Salutations to him who is in the form of swordsmen who wander about at night; to the Lord of those who kill and seize others possessions.

Salutations to him who wears a turban, who wanders about the mountains; to the leader of the landlords. Salutations to you who bear darts, who carry bows. Salutations to you who string your bows and you who fit arrows in them. Salutations to you who pull the bow strings and let fly the shafts. Salutations to you who loosen the arrows and pierce the persons you aim at.

Salutations to you Rudras who are seated and who are reclining. Salutations to you Rudras who are in the form of those who are asleep and awake, to you Rudras who are in the form of those who stand and those who run. Salutations to you Rudras who are in the form of those who sit as members of assemblies and those who preside over them, To you Rudras who are in the form of horses and those who command them.

Salutations to you who can hit and pierce from all sides, and you who can pierce in diverse and manifold ways. Salutations to you who are in the form of the superior female Gods and the fierce vengeful and powerful Goddesses. Salutations to you the covetous and greedy, and the leaders of such men. Salutations to you of diverse crowds and races, and the leaders of them. Salutations to you Ganas and their lords.
Salutations to you who assume grotesque and monstrous forms and other diverse shapes.

Salutations to you, the great ones and the small ones. Salutations to you who ride the chariots and you who ride on no conveyance, but walk on foot. Salutations to you who are in the form of chariots and those who own them. Salutations to you in the form of armies and the leaders of such armies. Salutations to you who are in the form of those who teach the chariot driving to others, and those who drive the vehicles themselves. Salutations to you who are in the form of carpenters and fashioners of chariots.

Salutations to you who are in the form of those who mould clay and make mud vessels, and artisans working on the metals. Salutations to you who are in the form of fowlers who net flocks of birds and fishermen who net shoals of fish. Salutations to you who are in the form of makers of arrows and bows. Salutations to you who are in the form of hunters and that of the leaders of the hounds.

Salutations to him who is the source of all things and who is the destroyer of all ills. Salutations to the destroyer and to the protector of all beings in bondage. Salutations to him whose throat is black and also white. Salutations to him of the matted locks, and to him who is clean-shaven. Salutations to him who has a Thousand eyes and a hundred bows.

Salutations to him who dwells on the mount and who is in the form of Vishnu, to him who showers blessings very much and who bears arrows, to him who assumes a small size, and who is in the form of a dwarf, to the great and majestic one, who is full of all excellence, to the ancient one who is loudly praised by the scriptures. Salutations to him who was before all things and who is foremost, to him who pervades all and moves swiftly, to him who is in fast moving things and in headlong cascades, to him who is in great waves and in the still waters. Salutations to him who is in the floods and in the islands

Salutations to him who is senior and also junior. Salutations to him who was born before all and who will be born after all, to him who appears in the middle, and who appears undeveloped, to him who is born from the back side and from the under. Salutations to him who is born in the mixed world of good and bad and in things that move. Salutations to him who is in the worlds of Yama and in the worlds of safety.

Salutations to him who is in the form of the bountiful fields and the threshing floors, to him who is praised by the Vedic Mantras and who is expounded in the Vedantic Upanishads, to him who is in the form of trees in the forests and of creepers in the shaded areas. Salutations to him who is sound and the echo of the sound, to him whose armies move swiftly and who rides on a swift chariot, to the warrior, he who pierces his enemies. Salutations to him who is clad in armor himself, and who has provided for the safety of his charioteer, to him who wears a helmet and breast-plate, to him who is praised in the Vedas and whose army is also praised.

Salutations to him who is the kettle drum and who is also the drum stick, to him who never turns his back in fight, but is at the same time prudent, to him who is in the form of the messenger and the representative sent for special purposes, to him who has a sword and a quiver of arrows. Salutations to him having keen shafts and all weapons, to him bearing a beautiful and powerful weapon and bow, to him who is in the narrow footpaths and the broad highways, to him who is in the narrow flow of waters and in their descent from higher to lower levels.

Salutations to him who is in the marshy and muddy places and in the lakes, to him who is in the flowing waters of rivers and in the still waters of mountain tarns, to him who is in the wells and in the pits, to him who is born in the rivers and famine land, to him who is in the clouds and in the lightning. to him who is in the glittering white autumn clouds and who is in the rains and mixed with sunshine, to him who is in the rains accompanied by winds and in the rains accompanied by hail, to him who is household wealth and the guardian deity of the household.

Salutations to him who is with his consort Uma. Salutations to him who is red and rosy-red also. Salutations to him who brings happiness and who is the Lord of all creatures. Salutations to him who is fierce and strikes terror at sight into his enemies. Salutations to him who kills in front and from afar. Salutations to him who is in the form of everyone who slays, and who kills all at the time of praLaya.

Salutations to the stately trees with green tufts of leaves. Salutations to him who is part of aum. Salutations to him who is the source of happiness here and hereafter. Salutations to him who is inherently of the nature of conferring happiness directly in this world and the world hereafter. Salutations to him the auspicious one, who is more auspicious than all others. Salutations to him who is ever present in holy places and on the banks of the rivers.

Salutations to him who stands in the far away and on this shore. Salutations to him who ferries men over the sins and evils of samsaara (the Illusions of the world), and who by the grant of knowledge ferries them over samsaara altogether. Salutations to him who is born again and again in samsaara and who tastes the fruits of Karmas in the form of Jeeva. Salutations to him who is in the form of tender grass and foam. Salutations to him who is in the form of the sands and flowing water.

Salutations to him who abides in saline tracts and in trodden pathways. Salutations to him who is in the rocky uninhabitable and rugged tracts and in habitable places. Salutations to him who binds his matted locks and wears them majestically like a crown and to him who ever stands before his devotees. Salutations to him who is in the cow pens and in the homesteads. Salutations to him who reclines on couches and who takes his ease in stately store yard buildings. Salutations to him who is in the thorny impenetrable forest places and in accessible mountain caves

Salutations to him who is in deep waters and in the dew drops. Salutations to him who is in visible and invisible dust. Salutations to him who is in dry things and green things. Salutations to him who exists in hard places which do not sustain even grass and in coarse and other grasses. Salutations to him who is in the earth and in the fair waves. Salutations to him who is in the green leaves and the dried ones.

Salutations to the soldiers of Rudra who have their weapons uplifted and who strike from the front, to them who afflict slightly and also grievously. to you who shower wealth and who dwell in the hearts of the Gods, to you who are not liable to decay, to you who search and examine the good and bad that each one does, to them who have rooted out sin utterly, to them who have assumed a gross form and stand in the material shape of the universe (and who abides in the hearts of the Gods).

You who makes sinners lead contemptible lives, Lord and dispenser of food. You who chooses to remain poor amidst your riches. You dark in the neck and red elsewhere. Frighten not these our near and dear persons or these cattle. Let not even one among them perish or get ill. Oh Lord Rudra! By that form, which is peaceful and auspicious, more highly auspicious since it is a panacea for human ills for all days, most highly auspicious since by the grant of knowledge and illumination, it utterly uproots ignorance and the entire misery of samsaara, by that gracious form of your make us lead a full and happy life.

May we foster and cherish this attitude of mind towards Rudra, even, the strong one with the matted locks, opposing whom his enemy warriors are defeated and meet their doom. May we adopt a mental inclination which results in Rudra maintaining friendship with our human relations and our wealth of cattle; sleek and content. Lord Rudra! Confer on us happiness in this world, and in the next. You who has destroyed our sins, we shall serve and worship you by our salutations. That freedom from sorrow which Manu, our progenitor, sought for and the happiness which he obtained, we shall taste it, if you are inclined and gracious to us.

Lord Rudra! Afflict not the elders in our midst, the tender babe, the procreating youth, the child in the womb, the father, mother, nor our bodies which are dear to us. Lord Rudra! Getting angry at our